GBS?

Wat is GBS? (Groep B streptokokken)

Groep B streptokokken zijn bacteriën die bij volwassenen zeer veel voorkomen als doorgaans onschuldige bewoners van het darmkanaal. De GBS bacterie kan ook in de vagina aanwezig zijn zonder daar enige last te veroorzaken. GBS kan permanent of intermittent voorkomen. In België zijn tussen 13 en 35 % van de zwangere vrouwen GBS positief. De overdracht van GBS, van zwangere naar pasgeborene op het tijdstip van de bevalling is gemiddeld 50%. (= 6 à 18% van alle pasgeborenen). De meeste pasgeborenen die GBS positief zijn, zullen niet ziek worden. 1% tot 4% van deze pasgeborenen zullen snel een infectie vertonen (EOGBS). Dit komt neer op een gemiddelde van 0,04% van alle pasgeborenen. Wanneer baby’s een GBS infectie krijgen, gaat dat gepaard met ernstige ziekteverschijnselen zoals meningitis en sepsis. 5 tot 10% van de pasgeboren baby’s met EOGBS overlijden. Bij een kritiek ziekteverloop van GBS infectie bestaat er een verhoogde kans op blijvende schade variërend van blindheid en/of doofheid tot ernstige lichamelijke en/of geestelijke handicaps.

Wat kan je eraan doen?

Ter preventie van GBS infecties kunnen twee strategieën gevolgd worden: de “risk-based” benadering en de “screening-based” benadering. Bij de eerste wordt tijdens de arbeid antibiotica toegediend aan vrouwen met bepaalde risicofactoren. Bij de tweede benadering wordt tijdens de arbeid antibiotica toegediend aan vrouwen met een positieve prenatale screeningstest voor GBS.

Tenzij een vorig kind een invasieve GBS ziekte doormaakte, een GBS bacteriurie werd opgespoord tijdens de huidige zwangerschap of de bevalling plaats vindt voor 37 weken. In deze 3 gevallen is de toediening van antibiotica tijdens de arbeid aan te bevelen, onafhankelijk het resultaat van de culturen.

Een eenvoudige manier om bij de zwangere vrouwen de aanwezigheid van de GBS bacterie aan te tonen, is door tussen de 35e en 37e zwangerschapsweek een kweek af te nemen van de opening van de vagina en het rectum. De uitslag van dit onderzoek is na enkele dagen gekend.

Zie: “Intrapartum antibiotics for known maternal Group B streptococcal colonization” uit 2013 van Ohlsson en Shah.
(Review van The Cochrane Collaboration)

De Hoge Gezondheidsraad in België opteert voor de “screening-based” benadering.
Zie: www.health.fgov.be

In Nederland en Groot-Brittannië beveelt men de “risk-based” methode aan.
Zie: www.nvog-documenten.nl en www.rcog.org.uk

Antibiotica?

Enkele bedenkingen bij het gebruik van antibiotica ter preventie van GBS.
Naast het gevaar van opkomende resistentie op langere termijn, zijn er ook acute risico’s.
Een anafylaxie is daarbij de meest gevreesde verwikkeling. Een anafylaxie is een acute, potentieel levensbedreigende allergische reactie. De kans op zo’n reactie varieert van 0,01 tot 0,02% maar komt meer voor bij patiënten met astma, hooikoorts en voedselallergie.
De mortaliteit is over het algemeen laag en het hoogst in het eerste uur. Maar: het risico op ernstig of fataal verloop van een anafylaxie is verhoogd bij kinderen, ouderen, zwangeren, cardio-pulmonale comorbiditeit, mastocytose en na toediening van beta-blokkers, ACE-remmers en intraveneus toegediende antibiotica en anesthestica!
Bron: www.anesthesiologie.nl

Verder wordt door het gebruik van antibiotica ook het evenwicht verstoord van de natuurlijke flora wat gevolgen kan hebben voor zowel moeder als kind, zoals een verhoogde kans op spruwinfectie in de eerste weken na de geboorte en darmkrampen bij baby’s.